Solana Liquid Staking Token’ları ve Havuzları

Tüm liquid staking token’ları, büyüklüğe göre

Liquid mi doğrudan mı: gerçekte ne değişiyor

Liquid token kazanç sağlarken alınıp satılabilir kalır; bütün amacı budur ve karşılığında havuz bir pay alır. Şu anda medyan token 4,82% veriyor; ağın kendi ihraç getirisi ise 4,89%. Ama bu ikisi farklı şeyleri ölçüyor: 4,89%, enflasyonun herhangi bir komisyon kesilmeden stake edene ödediği kısım; token’ın rakamı ise fiilen getirdiği sonuç — ihraca ek olarak validatörlerinin geçirdiği MEV bahşişleri ve öncelik ücretleri dahil, havuzun payı ise çoktan düşülmüş halde. Bu yüzden 4,89% çıkarılacak bir sayı değil, bir eşik: getirisi açıklanan 12 token’dan 6 tanesi bu eşiği aşıyor, yani genelde bahşiş ve ücret gelirini geçiriyor; geri kalanı bu eşiğin altında. Üzerine hareket edilecek sayı ise açıklık: pSOL 5,45%, dzSOL 3,76% — 1,69 puan fark. Soyut olarak hiçbir yol daha güvenli değil: token’da havuzun akıllı sözleşme riskini ve arkasındaki stake’in altında işlem görme ihtimalini üstlenirsin; doğrudan delegasyonda validatörünün performansını ve çözme süresini üstlenirsin. Doğrudan delege edeceksen sıralama kimin iyi çalıştığını gösterir, rehberimiz nelere bakılacağını anlatır.

Bu ne sayıyor, ne saymıyor

Bir liquid staking token’ının arkasındaki SOL’u sayıyor: SOL yatırırsınız, elinizde makbuz niteliğinde bir token olur, stake sizin için çalışır. Doğrudan bir doğrulayıcıya delege edilen SOL’u saymıyor — ki ağın daha büyük kısmı odur. Yani buradaki rakam “Solana’nın ne kadarı stake edilmiş” değil; stake edilen SOL’un ne kadarının token yolunu seçtiğidir.

Çubuklar neyi topluyor

Burada tüm liquid staking token’ları üst üste konuyor ve son bant, “Diğer token’lar”, küçük olanların tamamını taşıyor (kaynağın tek tek adlandıramayacağı kadar küçük onlarca token var). Yani çubuklar bilinen birkaç ismin toplamı değil, liquid staking’in bütünü. Aynı toplam ikinci bir biçimde de kesilebilir: token’ı ihraç eden havuz programına göre — SPL, Sanctum, Marinade ve Lido. Bu kesit aşağıdaki günlük tabloda; aynı SOL’un farklı sayımı, asla üstüne eklenecek bir şey değil.

SSS

Token’lar arasında getiri neden bu kadar farklı?

Dört şey oynatıyor. Havuzun kendi validatörlerinden MEV paylaşan istemciyi kullanmasını isteyip istemediği — istiyorsa bahşişler ekleniyor. O validatörlerin öncelik ücretlerini kendilerine tutmak yerine geçirip geçirmediği — dördünün en büyüğü ve en az konuşulanı. Havuzun kendi payı. Ve delege ettiği validatör kümesi: zayıf işletmecilere yayılmış bir havuz, daha ücret kesilmeden az kazanıyor. Bir token{A}ı ağın salt ihraç getirisinin üzerine çıkarabilecek olan yalnızca ilk ikisi. Yukarıdaki APY sütunu her token’ın fiilen getirdiği sonuç; havuzun payı çoktan düşülmüş ve protokolün kendi token dağıtımı karışmamış halde. Başka yerlerde anılan oranlar, her an durabilecek dağıtımları içeriyor olabilir.

Liquid staking token’ı arkasındaki SOL’dan daha az edebilir mi?

İtfa değeri yalnızca yükseliyor: bir token her epoch biraz daha fazla SOL’a çevrilebilir hale geliyor. Ama piyasa fiyatı bunun altında kalabiliyor. Bu, çok sayıda token sahibi aynı anda çıkmak istediğinde ve hızlı yolun itfa değil satış olduğunda oluyor; piyasa gerginken birkaç puanlık iskonto olağan. Sabırlı yol iskontodan kaçınıyor: havuz üzerinden çektiğinde token’ın zincir üstü itfa değerini, havuzun kendi çekim ücreti düşülmüş olarak alıyorsun. Asıl önemi token teminat olarak konduğunda ortaya çıkıyor; iskonto derinleşirse tasfiyeyi tetikleyebiliyor.

Bu neden dolar değil de SOL cinsinden ölçülüyor?

Çünkü dolar grafiği başka bir soruyu yanıtlıyor. Dolar cinsinden kilitli değer, herkes çekiyor olsa bile SOL fiyatı yükseldiğinde artar; yatırımlar sabit kalsa bile satış dalgasında düşer. SOL ile sayınca stake’in gerçekten girip girmediği görünür. Ölçek için pay kutusu da aynı işi yapıyor: stake edilen tüm SOL’un %12,45 kadarı — hiçbir kurun oynatamayacağı bir oran.