Solana Staking Kazancı ve APY

Getiri neyden oluşuyor

Bir Solana validatöründen üç gelir akışı geçer ve staking rehberleri üçünü birden senin getirinin kaynağı olarak sıralamayı sever. Ona delege edenlere bunların ikisi ulaşır. 1037 numaralı epoch'ta 687 validatör delegatörlerine 58.918 SOL ödedi; dağılım şöyle:

Ücretler, gelmeyen akış. Kullanıcı imza başına 5.000 lamport (0,000005 SOL) temel ücret öder, üstüne sırada öne geçmek için kendi seçtiği öncelik ücretini ekler. Temel ücretin %50 kadarı yakılır, kalanı bloğu üreten validatöre gider; öncelik ücretinin tamamı da o validatöre gider. Bir validatör öncelik ücreti komisyonunu yüzde yüzün altına çekip bir kısmını delegatörlerine aktarabilir — geçen epoch bunu 687 validatörden 3 tanesi yaptı. Ücret geliri validatör ekonomisidir, senin getirin değil: bundan çok kazanan bir node bu yüzden sana daha fazla ödemiş olmaz.

MEV ortalamada küçük, paylaşımı ise eşitsiz. Searcher'lar zincir dışı bir açık artırmada işlem sıralaması için teklif verir ve bloğu üretene tip öder; geçen epoch stake'in %98,5 kadarını elinde tutan validatörler bundan pay kazandı. Bunun ne kadarının sana ulaşacağını, enflasyon komisyonundan bağımsız ikinci bir komisyon belirler: stake'in %33,4 kadarını tutan 317 validatör MEV'den hiçbir şey almıyor, %28,4 kadarını tutan 71 validatör ise son lamportuna kadar hepsini alıkoyuyor. Stake ağırlıklı medyan validatör MEV üzerinden %8,0, enflasyon üzerinden %5,0 oranında komisyon alıyor. İkisini birden elemek validatör kontrol listesinin işi.

Tip'lerin nereye düştüğü ise net. Epoch kapanır kapanmaz Jito'nun tip router programı her delegatörün stake hesabına doğrudan yazar; ne imzaladığın ne de ücretini ödediğin bir işlemle. Yani MEV, tıpkı enflasyon gibi, bir sonraki epoch'tan itibaren bileşik kazanır — claim yok, yeniden delege etme yok.

Oran neden enflasyonun üstünde

Plan, yıllık olarak toplam arzın %3,64 kadarını basıyor. Stake edenler bundan fazlasını alıyor ve sebebi cömertlik değil, aritmetik: yeni SOL yalnızca stake edilmiş SOL arasında bölüşülüyor, o da arzın %69,3 kadarı. Birini diğerine böldüğünde, üstüne başka hiçbir şey eklenmeden yıllık %5,3 çıkıyor.

Manşetteki rakama kalan farkı bileşik getiri kapatıyor: her epoch'un ödülü stake hesabına düşüyor ve bir sonrakinde yeniden kazanıyor — APR ile APY arasındaki bütün fark bu. Solana senin yerine yeniden stake ettiği için, planlarken bakılacak rakam APY.

Bu bölme işlemi aynı zamanda oranında etkileyemeyeceğin tek şey. Daha fazla SOL stake edildikçe aynı basım daha çok paya bölünüyor ve oran, hangi validatörü seçmiş olursa olsun, stake tutan herkes için aşağı kayıyor.

Ödüller ne zaman geliyor, onları ne kısıyor

Ödüller sürekli değil, epoch başına bir kez, yaklaşık 32 saatte bir düşer. Dağılım validatörler arasında düz değildir: enflasyon önce stake ağırlığına göre paylaştırılır, sonra oylama performansına göre ölçeklenir. Validatör doğru ve zamanında oy vererek oy kredisi kazanır; uptime'ı güçlü, oy gecikmesi düşük bir node stake ağırlıklı payının neredeyse tamamını toplar, yavaş ya da askıdaki bir node daha az kazanır ve dolayısıyla aktaracak daha azı kalır. Komisyon ancak bundan sonra düşülür, kalanı da doğrudan delegatörlerin stake hesaplarına iner.

Bir validatörün böyle kaçırdığı pay diğerlerine dağıtılmaz. Hiç basılmaz: 1037 numaralı epoch 78.787 SOL çıkardı, yani planın öngördüğü miktarın %93,5 kadarını. Enflasyon oranı, ağın yaklaştığı bir tavandır; ödediği bir tutar değil. Aradaki fark da 687 validatör boyunca kaçırılan her oyun bedeli.

Enflasyon planı

Arz sabit değil ve üç parametresi birinin blogundan değil, doğrudan zincirden okunur: yılda %8 ile başladı, yılda %15 düşüyor — dezenflasyon oranı — ve %1,5 nihai orana oturuyor. Bu basımdan vakfa ayrılan pay sıfır: tamamı validatörlere ve delegatörlerine gidiyor. Bu istikrarlı düşüş, geçen yıl gördüğün bir getiri rakamının bugün neden daha düşük olduğunun cevabı.

Eğri üzerinde tartışma da sürüyor. SIMD-0228 onun yerine piyasa temelli emisyon önerdi, kripto tarihinin en büyük yönetişim oylamasına gitti ve Mart 2025'te üçte iki eşiğini geçemeyerek reddedildi. Soru geri döndü. SIMD-0550, dezenflasyon oranını iki katına çıkarmayı, yılda −%15 yerine −%30 yapmayı öneriyor; önerinin kendi tahminine göre bu, altı yılda kabaca 18,9 milyon SOL daha az basılması demek. Yanında gelen SIMD-0553 taslağı ise işlem ücretlerini yakılan bir kaynak bileşeni etrafında yeniden kurgular. İkisi de karara bağlanmadı: 6 Ağustos 2026 itibarıyla birincisi incelemede, ikincisi hâlâ taslak.

Dezenflasyonun iki katına çıkması ne yapardı

Öneri emisyon birimleriyle yazılmış, sana ödeme ise getiri olarak yapılıyor; çevirmeye değer. Aşağıdaki iki sütun da stake edilmiş arz payını bugünkü yerinde, %69,3 düzeyinde tutuyor ve yalnızca enflasyon kısmını kapsıyor — MEV bunun üstüne biniyor ve bu öneri ona dokunmuyor. Aktivasyon geriye dönük hiçbir şeyi değiştirmiyor ve basamak oluşturmuyor: eğri yeniden çapalanıyor, aktivasyon anındaki oran her iki durumda da aynı, farklı olan yalnızca sonrasındaki eğim.

Alınıp götürülmesi gereken, son satır. İki takvim de aynı yerde bitiyor — enflasyondan yaklaşık %2,2, üstüne MEV — çünkü %1,5'lik taban değişmiyor. SIMD-0550 Solana staking'in varacağı noktayı düşürmüyor; bugünkü orandan sayarsak oraya 3,0 yıl erken varıyor. Elden çıkan şey geçiş dönemi: fark 2. yılda en geniş, 6. yıla kadar da kapanıyor. Baştan sona tutulan 1.000 SOL'luk bir pozisyonda iki yolu yaklaşık 47 SOL ayırıyor.

Nereye delege edeceğine hâlâ karar veriyorsan, ikinci dereceden etki birinciden ağır basıyor. MEV enflasyon planıyla birlikte küçülmüyor; enflasyon tabanına doğru inerken aynı tip'ler sana ulaşanın giderek daha büyük bir parçası oluyor: bugün delegatör ödemesinin %2,1 kadarı, tabanda ise tip akışı yerinde kalırsa %5,0 civarı. Bir validatörün MEV komisyonu her iki takvimde de yıldan yıla daha çok önem kazanıyor, bu öneriyle sadece daha erken.

Ödüllerini hesapla

Nominal oran %5,1, ama hesabına inen bu değil. Her epoch'un ödülü otomatik olarak yeniden stake edildiği için, bileşik getiri fiilen aldığın rakamı %5,23 düzeyine çıkarıyor. Enflasyon ücreti almayan bir validatörde bu şuna denk geliyor:

Bu rakamlara ulaşmak için hiçbir şey claim edilmiyor, yeniden delege edilmiyor. Aşağıya kendi stake'ini, komisyonunu ve vadeni gir.

Komisyon ve net kazancın

Komisyon, ödüller sana ulaşmadan önce kesilir. Epoch başına fark küçücük görünür, ama tam da ödül bileşik kazanmaya başlamadan önce alınır. 1.000 SOL'luk bir pozisyon al ve hiçbir şey almayan bir validatörle %7 alanı karşılaştır:

Bu pozisyonda ücret bir yılda yaklaşık 3,7 SOL, beş yılda yaklaşık 22,8 SOL tutuyor. Stake ne kadar büyük ve vade ne kadar uzunsa aradaki fark o kadar açılıyor — ve aynı hesap yukarıdaki MEV komisyonu için de geçerli, üstelik büyüyecek daha küçük bir taban üzerinde.

Stake.Cake enflasyondan %0, MEV'den %0 alıyor; iki akış da stake hesabına eksiksiz ulaşıyor ve orada bileşik kazanıyor.